Die koop en verkoop van kleinbesighede (KykNET’s Winslyn)

Vir ‘n entrepreneur, is dit altyd ‘n opwindende ervaring om ‘n nuwe besigheid te begin of te laat groei. Party entrepreneurs is “starters”, hulle hou daarvan om die nuwe idee van die grond af te kry en dan te verkoop. Ander is weer “growers”, hulle koop ‘n bestaande besigheid en het die vermoë om dit baie groter te laat groei as die vorige eienaar. Op die einde kom beide egter by dieselfde punt: ek moet my besigheid verkoop. Hoe werk die verkoop van so ‘n besigheid? Hoe kan ek myself voorberei daarvoor? En soms die grootste vraag, hoe kan ek ‘n prys bepaal?

Die nadeel daarvan om ‘n kleinbesigheid te verkoop, is dat daar ongelukkig nie baie kopers is nie. Anders as gelyste maatskappye, kan jy nie net jou aandele maklik op ‘n publieke platvorm verkoop nie, maar moet jy na ‘n individu of ‘n maatskappy soek wat in jou besigheid belangstel. Die werkliheid is, dat baie mense sal belangstel. Maar die werklikheid is ook, dat meeste net jou tyd sal mors. Meeste kleinbesighede moet kontant verkoop word, want banke sal nooit vir iemand geld leen om ‘n besigheid te koop nie. So hoe doen mens dit? Jy adverteer self – op alle platvorms moontlik en hoop iemand stel belang of jy kontak ander mense wat in jou industrie is en hoor of hulle nie dalk belangstel nie. Laastens, kan jy ‘n besigheidsmakelaar aanstel om jou besigheid namens jou te verkoop. Hulle neem die verantwoordelikheid, maar dit kom ook teen ‘n koste – meestal 10% van die verkoopsprys.

Die grootste enkele ding wat jy altyd gaan nodig hê is finansiele syfers. Jy moet ‘n potensiële koper presies kan vertel hoe baie geld die besigheid maak of verloor. Dit klink so voor die hand liggend, maar tog het niemand ooit hierdie inligting beskikbaar nie. As jy daaraan dink om jou besigheid te verkoop, is dit ‘n goeie plan om ‘n paar maande voor die tyd te begin om al jou inligting reg te kry. Werk saam met ‘n rekenmeester en stel ‘n verkoopsdokument op met al jou finansiële inligting, inligting rondom die besigheid, jou kliënte, die sterk punte en die swak punte van die maatskappy. Hoe meer inligting jy kan voorsien, hoe groter is die kans om ‘n ernstige koper te kry wat minder van jou tyd sal mors.

Daar is baie nonsens wat gepraat word wanneer pryse bepaal word vir klein-besighede. Rekenmeesters doen baie keer waardasies op besighede en kom met absolute belaglike bedrae vorendag. Die verkoop van ‘n klein-besigheid is baie subjektief. Soms kry jy ‘n koper wat naïef is en net ‘n besigheid wil hê – hulle betaal ‘n premie en die verkoper is baie gelukkig. Maar meestal, is dit ‘n geval van gewillige koper, gewillige verkoper. Die realiteit is dat kleinbesighede, afhangend van die industrie, gewoonlike verkoop word te tussen 2 of 3 keer hul jaarlike profyt. So as jou besigheid R1m per jaar maak, kan jy verwag om die besigheid te verkoop vir tussen R2m en R3m. Soos ek sê, daars baie ander stories, maar dit is die realiteit in die mark – 2 tot 3 keer die wins.

So as jy jou besigheid wil verkoop, maak seker jy doen jou huiswerk, kry jou finansiële inligting onder beheer en wees realisties oor die prys wat jy kan verwag. Potensieële kopers, moenie naïef wees deur belaglike hoë pryse te betaal nie en maak seker jy verstaan die besigheid voordat jy ‘n groot bedrag geld belê. Dis harde werk om ‘n besigheid oor te koop en jy wil nie te veel betaal nie.

Vir enige ander vrae, besoek gerus my webtuiste by marnusbroodryk.com en kom ons gesels saam oor die interessante wêreld van kleinbesighede en entrepreneurskap.

Leave a Reply